Yeni bir medeniyetin mümkün olup olmadığı sorusu, aceleyle verilecek bir cevapla geçiştirilemez. Çünkü medeniyet, inşa edilen değil; zaman içinde oluşan bir varoluş biçimidir. Var olan birikimler üzerine inşa edilecek yeni bir medeniyet, büyük devrimlerin gürültüsüyle değil, sessiz bir farkındalık süreciyle, insanın kendi iç dünyasında kurduğu o derin ilişkiyle başlayacaktır.

Palantir Technologies, X’te 22 maddelik manifesto paylaştı. Bu manifesto bir kitabın özetiydi. O kitap, kitabın yazarları ve kurucus oldukları Palanti şirketi ile ilgili bilgi verdikten sonra "manifestolarının" ne anlama geldiğini analiz etmeye çalıştım.

Milli Eğitim Sisteminde denetim faaliyetlerinin büyük ölçüde prosedür, evrak ve kanıt temelli yapılması; “biçime odaklanma” yı zorunlu kılmakta, bu da içeriğin, yani üretilen gerçek değer ve faydanın ıskalanmasına yol açmakta. Bu durum da, sadece dış denetim mekanizmalarını memnun etmeye yönelik bir davranış biçimini beslemekte.

Siyasal, ekonomik ve kültürel kararların meşruiyeti, iktidarların otoritesi ve yönlendirme gücü insan iradesinden uzaklaşarak veriyi üreten, işleyen ve yorumlayan sistemlerin eline geçiyor. Bu dönüşümün tam merkezinde duran Türkiye’nin konumu ne olacak? Ne olmalı?

Tarihî metin kutsal bir metin gibi üretildiğinde ideoloji dine dönüşür, taraftarlar da o dinin yobaz, bağnaz inananlarına dönüşür. O cemiyet birbirini tüketen, yiyen, birbiriyle boğuşan, kan davalı, düşman kardeşler gibidir. Bu belki de gerçeğe sırt dönen insanların gerçeğin lanetine uğraması halidir.

Bu yazıda İran’a karşı başlatılan saldırının ve İran’a diz çöktürme girişiminin daha genel bir çerçevede ne anlama geldiği üzerinde durulmakta, ABD-İsrail-İran savaşının ekonomi politiği ele alınmaktadır.

Kıymetli Bülent Şenay Hocamızın “Etki Ajanlığı, Self-Oryantalizm ve İslamsız Türklük” başlıklı son yazısını okuyunca ona bir eleştiri yazısı yazayım dedim. Hocamızın metinde kullandığı bazı tanımlamaları ve olaylara yaklaşım biçimini, daha geniş bir perspektiften tartışılmaya muhtaç görüyorum.

“Etki ajanlığı” ve “self-oryantalizm”, ilki daha çok siyasal dilde dolaşıma girerken, ikincisi entelektüel ve kültürel/sanatsal alanda kendini gösteriyor. Her iki kavram da aslında aynı krizin iki yüzüne işaret ediyor: özgüven, temsil ve anlam üretme krizi.

Görünen o ki hayata ve varlığa dair yerleşik değer, inanç ve tecrübeler yeni anlam kalıplarının bireyci, rekabetçi tarzına karşı bir tutunma sorunu yaşıyor. Başka bir deyişle “hakikat-sonrası” dünyamızda bir yandan gerçekliğin yeni formları yaygınlaşırken diğer yandan kadim varlık ve hakikat tasavvurları etkisizleşerek izafileşiyor.

İbn Haldun denince çoğu kişinin aklına “asabiyet”, devletlerin yükselişi ve çöküşü ya da tarih felsefesi gelir. Oysa Mukaddime dikkatle okunduğunda, bugün “laik devlet” diye adlandırdığımız fikre şaşırtıcı derecede yakın bir siyaset anlayışının da bu metinde filizlendiği görülür.

Yarın, hiç olmadığı kadar korkunç sırlar saklıyor artık. Bir zamanların kıyamet alametleri şimdinin gelecek senaryoları ile kıyaslanamaz bile. YZ gerçekten ne kadar hızlı ilerliyor? Süper YZ'nin robotlar ile birleşmesi ve süper yapay zekanın ayaklarının yere basması bizim için ne anlama geliyor?

İnsan onurunun bunun ötesinde daha açık olarak neyi ifade ettiği belli değildir. İnsan onurunun ne anlama geldiğini adeta herkesin kendi sezgisel anlayışına bırakan bu belirsizlik karşısında şu iki sonuçtan birisine varılabilir. Birincisi, insan onuru kavramı insan haklarının bir temeli olmak için yeterli açıklığa sahip değildir; yani insan haklarının kaynağının insan onuru olduğunu söylemek anlamsızdır. Ya da, ikincisi, insan onuru yukarıda kısaca tartışılan insanî varoluşun biricikliği ve üstünlüğüyle ilgili bütün fikirlerin anlamını kendisinde toplayan kuşatıcı bir kavram olmak itibariyle insan haklarının kaynağı olarak görülmelidir.